some_text

Obraz wart 1000 słów

Mówi się, że dobry obraz wart jest tysiąc słów, zdarza się że te słowa układają się w książkę. Gdy patrzymy na dawny portret zastanawiamy się kim byli uwiecznieni na nim ludzie jak żyli, o czym myśleli podczas długich godzin spędzonych w pracowni mistrza. Większość postaci uwiecznionych na płótnach stanowi tajemnicę, a niektóre z nich inspirację do powstania zupełnie innych dzieł.
Nazywana jest Mona Lisą północy – Dziewczyna z perłą Johannesa Vermeera to zachwycający i sławny obraz. Spoglądająca śmiało z obrazu dziewczyna wygląda jakby odwracała się zawołana przez kogoś znajomego. Dla historyków sztuki jest nieznana jednak dla czytelników stała się służącą u malarza młodą kobietą o imieniu Griet, które w swej powieści nadała jej pisarka Tracy Chevalier. Zainspirowana płótnem napisała powieść o powstaniu obrazu i jego bohaterce.
Impresjoniści postawili przed sobą trudne zadanie, chcieli uchwycić chwilę, moment, który zaraz przeminie. Dzięki powieści Niedziela nad Sekwaną możemy nieco dłużej pobyć z bohaterami obrazu Śniadanie wioślarzy Renoira. W książce Susan Vreeland towarzyszymy zarówno malarzowi jak i jego modelom podczas tworzenia słynnego dzieła.
Wyobraźnia pisarzy tworzy czasem świat zainspirowany obrazem, a czasem ubarwia świat realny przybliżając biografię artystów i ich muz. Malowany pocałunek powstał z zachwytu nad jednym z najbardziej znanych obrazów Gustava Klimta. Elizabeth Hickey opowiada o romansie modelki i mistrza secesji ukazując życie i czasy malarza.
Sfabularyzowane biografie słynnych malarzy napisał Irving Stone. Do najsłynniejszych jego książek należą Pasja życia przedstawiająca życie van Gogha oraz Udręka i ekstaza opisująca burzliwe dzieje Michała Anioła. Osoba i twórczość Paula Gauguina zainspirowała dwóch pisarzy W.Somerset Maugham opisał wyjeżdżającego na Tahiti artystę w książce Księżyc i miedziak. Mario Vargas Llosa natomiast równolegle opowiada o losach malarza i jego babki, działaczki społecznej Flory Tristan w powieści Raj tuż za rogiem. Zbeletryzowana biografia Stanisława Wyspiańskiego Z rodu tytanów autorstwa Władysława Bodnickiego przybliża czytelnikom nie tylko życie artysty i pisarza ale również barwne postacie bohemy okresu Młodej Polski.
Na obrazy patrzą również poeci. Tłusta i niezbyt ładna Włoszka to Mona Liza widziana oczami Zbigniewa Herberta. Obłe i wypukłe ciała bohaterek baroku stały się inspiracją dla Wisławy Szymborskiej, która w wierszu Kobiety Rubensa przedstawia zmieniające się kanony piękna. Cykl wierszy opisujących obrazy tak zwanych ekfraz będących próbą przełożenia na język poetycki dzieła plastycznego napisał Stanisław Grochowiak. Płonąca żyrafa to tytuł obrazu Salvadora Dali oraz wiersza. Zainspirowały poetę również takie płótna jak Lekcja anatomii doktora Tulpa (tytuł wiersza Lekcja anatomii Rembrandta), Pejzaż z upadkiem Ikara Bruegla (wiersz Ikar) czy Nocna Kawiarnia van Gogha (wiersz Bilard).
W świecie sztuki zdarza się również, że malarze porzucają chwilowo sztalugi na rzecz literatury. Polscy artyści tacy jak Wyspiański czy Witkacy znani są zarówno z działalności literackiej jak i plastycznej. W bogatej twórczości Leonarda da Vinci odnajdziemy tom Bajek. Pełna mistyki i metafor twórczość poetycka i malarska Williama Blacka niezmiennie intryguje i inspiruje, a tytuł jednego z jego obrazów jest tytułem i ważnym elementem fabuły thrillera Thomasa Harrisa – Czerwony smok.
Również Salvador Dali przelał odrobinę swojej niezwykłej osobowości na papier zarówno w swych Dziennikach geniusza jak i jedynej napisanej powieści Ukryte twarze. Bliżej możemy poznać Vincenta van Gogha dzięki tomowi jego listów, które prócz ciekawych szczegółów biograficznych zawierają rysunki lub szkice malowanych lub tylko planowanych obrazów.
Bardziej naukowym okiem lecz równie ciekawie spojrzymy na malarzy w książkach biograficznych. Słynne Żywoty najsłynniejszych malarzy, rzeźbiarzy i architektów Giorgio Vasariego wydane po raz pierwszy w 1550 roku ciągle dostarczają wiedzy o artystkach od Cimabuego do Michała Anioła.
Wiedzę o życiu i twórczości artystów poszerzy zapoznanie się z serią wydawnictwa Taschen. Albumy zawierają biografie, kalendaria oraz wiele reprodukcji obrazów i zdjęć swoich bohaterów.
Obrazy inspirują do powstawania książek, te z kolei zachęcają do tworzenia. Latem polecamy realizację plastycznych pasji z pozycjami z kategorii Rozwój zdolności artystycznych.

Fot. Charles Bird King, National Gallery of Art NGA Images




Więcej książek w temacie >>